Concurrentiebeding in je arbeidscontract: wat mag en wat niet?

Wat is een concurrentiebeding?

Een concurrentiebeding (artikel 7:653 BW) is een clausule in een arbeidscontract die bepaalt dat je na het einde van je dienstverband niet voor concurrenten mag werken of geen eigen bedrijf in de branche mag starten. Het beding beperkt jouw vrijheid op de arbeidsmarkt na je vertrek.

Wanneer is een concurrentiebeding geldig?

Een concurrentiebeding moet aan een aantal voorwaarden voldoen om rechtsgeldig te zijn:

Schriftelijk: het beding moet expliciet schriftelijk zijn overeengekomen.
Meerderjarig: de werknemer moet 18 jaar of ouder zijn bij het aangaan van het beding.
Vaste arbeidsovereenkomst: bij tijdelijke contracten is een concurrentiebeding in principe niet toegestaan, tenzij de werkgever een zwaarwegend bedrijfsbelang aantoont en dit schriftelijk motiveert.

Proportionaliteit en geografische reikwijdte

Een geldig concurrentiebeding moet proportioneel zijn. De rechter toetst aan drie criteria:

Geografisch bereik: "heel Nederland" is voor een lokale bakker overdreven; voor een internationaal salesmanager niet.
Tijdsduur: maximaal 1-2 jaar is gebruikelijk. Langer wordt vaak door de rechter gematigd.
Sector/activiteiten: het beding mag niet zo breed zijn dat je feitelijk niet meer in je vakgebied kunt werken.

Wanneer kunt je een concurrentiebeding aanvechten?

Je kunt de rechter vragen het beding geheel of gedeeltelijk te vernietigen als:

De werkgever jou zonder goede reden heeft ontslagen (ontslag op staande voet of via reorganisatie).
De functiebeschrijving of werkzaamheden wezenlijk zijn veranderd na het tekenen van het beding — waardoor het beding verzwaard is.
Het beding disproportioneel breed is in duur, regio of sector.
Het een tijdelijk contract betreft zonder motivatie van zwaarwegend bedrijfsbelang.

Wat kun je nu doen?

Heb je een concurrentiebeding in je contract staan of overweeg je een arbeidscontract te tekenen? Dit zijn je opties:

Onderhandel vóór ondertekening. Vraag om het beding te beperken in duur, regio of sectoren. Veel werkgevers zijn bereid te onderhandelen.
Vraag om een vergoeding. In sommige landen (niet standaard in NL) wordt een concurrentiebeding vergoed. Dit is een onderhandelingspunt.
Raadpleeg een jurist. Als je al aan het beding gebonden bent en wil overstappen, laat het dan toetsen. De rechter matigt brede bedingen regelmatig.

Let op in je contract

Controleer ook of er een relatiebeding staat (verbod op contact met klanten van je werkgever) en een nevenwerkzaamhedenbeding (verbod op bijbanen). Deze zijn ook aan beperkingen gebonden.